2016   2015   2014   2013   2012   2011   2010   2009   2008   2007   2006   2005   2004   2003   2002   eerdere jaren

LEZING 2009

27e Van der Leeuw-lezing

Alain de BottonWillem Vermeend

Markt en moraal

Plato bepleitte het idee van de filosoof-koning. De wereld zou beter af zijn wanneer filosofen koning zouden zijn of koningen filosoof. De Botton bepleit het idee van de filosoof-CEO.

Volgens De Botton is de wereld beter af met meer filosofische captains of industry. Maar bedrijfsleven en filosofie hebben elkaar weinig te zeggen. Dat is jammer. Een dialoog van filosofen en captains of industry zou beide werelden met onplezierige, maar zinvolle vragen confronteren. Gevormd door de tucht van de markt zou het bedrijfsleven de filosofie verwijten te weinig belangstelling te oogsten. Waarom heeft de filosofie zich zo makkelijk neergelegd bij de constatering dat zij een bezigheid voor een kleine minderheid is en van weinig betekenis in het leven van alledag? En omgekeerd: waarom bekommert het bedrijfsleven zich uitsluitend om de vervulling van consumptieve wensen in plaats van die verlangens nadrukkelijk te vormen en op een hoger plan te tillen? Het kapitalisme is ongelofelijk succesvol in de levering van goederen aan mensen. Tegelijkertijd toonde het weinig talent in het beantwoorden van de vraag welke goederen we nodig hebben en bleef de subtiele relatie tussen behoeftebevrediging en welvaart onderbelicht. Om kort te gaan: de filosofie heeft geen markt, het bedrijfsleven geen moraal.

De Botton wil hier verandering in brengen. De filosofie krijgt van hem tot taak de wereld ook te veranderen, in plaats van haar hoofdzakelijk te willen begrijpen. En het bedrijfsleven krijgt de opdracht zich te bezinnen op het uiteindelijke doel van het leven, in plaats van de kortste weg naar geldelijk gewin te zoeken.
In een rijk betoog poogt De Botton nieuw licht te werpen op succes en falen, oud en nieuw geld, commercie en meritocratie, rijkdom en deugden, armoede en status, welvaart en waardigheid.